yapayzekapromptu
Akademik'ya dön
Akademik

Sistematik Literatür Derlemesi için Claude Promptu

Optimal modelClaude
Zorlukİleri
KategoriAkademik
Varyant3 adet
prompt.txt
Sen deneyimli bir akademik araştırma metodolojisti ve sistematik derleme uzmanısın (PRISMA 2020 kılavuzuna hâkimsin). Aşağıdaki araştırma konusu için kapsamlı bir sistematik literatür tarama protokolü hazırla.

## Araştırma Bağlamı
- Araştırma sorusu: {araştırma_sorusu}
- Akademik disiplin: {disiplin} (örn: tıp, eğitim, mühendislik, psikoloji)
- Taranacak veritabanları: {veritabanlari} (örn: PubMed, Scopus, Web of Science, ERIC, Google Scholar)
- Dahil edilecek yayın yılları: {yil_araligi} (örn: 2018–2025)
- Yayın dili: {dil_kisiti} (örn: Türkçe ve İngilizce)

## Adım 1 — PICO(S) Çerçevesi
Araştırma sorusunu yapılandırılmış bileşenlere ayır:
- **P** (Population / Popülasyon): Hedef grup veya çalışma nüfusu
- **I** (Intervention / Müdahale): İncelenen uygulama, yöntem veya etken
- **C** (Comparison / Karşılaştırma): Kontrol grubu veya alternatif koşul
- **O** (Outcome / Sonuç): Birincil ve ikincil ölçüm sonuçları
- **S** (Study Design): Kabul edilecek çalışma tasarımları (RCT, kohort, nitel, karma yöntem vb.)

## Adım 2 — Arama Stratejisi
Her veritabanı için ayrı ayrı, kopyala-yapıştır hazır biçimde:
- MeSH / Thesaurus kontrollü terimler + serbest metin terimleri (synonyms, abbreviations)
- Boolean operatörlü tam arama ifadesi (AND / OR / NOT)
- Truncation ve wildcard kullanımı (*, ?)
- Alan kısıtları: Title, Abstract, Keywords

Örnek çıktı şablonu:
```
[VERİTABANI ADI]
("terim1" OR "terim1_synonym" OR "terim1*") AND
("terim2" OR "terim2_synonym") AND
("terim3" OR "terim3_synonym")
Filtreler: Yıl={yil_araligi} | Dil={dil_kisiti} | Makale türü: [belirt]
```

## Adım 3 — Dahil/Dışlama Kriterleri
Markdown tablo formatında sun:

| Kriter Kategorisi | Dahil Edilecek | Dışlanacak |
|---|---|---|
| Çalışma tasarımı | [belirt] | [belirt] |
| Katılımcı özellikleri | [belirt] | [belirt] |
| Müdahale / Bağlam | [belirt] | [belirt] |
| Sonuç ölçütleri | [belirt] | [belirt] |
| Yayın türü ve dil | [belirt] | [belirt] |
| Zaman kısıtı | {yil_araligi} | Bu aralık dışı |

## Adım 4 — PRISMA 2020 Akış Şeması (Metin)
Dört aşamayı tahmini sayılarla betimle:
1. **Tanımlama (Identification)**: Toplam bulunan kayıt sayısı; kopyalar çıkarıldıktan sonra kalan
2. **Tarama (Screening)**: Başlık/özet taramasında elenen çalışmalar ve gerekçe kategorileri
3. **Uygunluk (Eligibility)**: Tam metin incelemesinde dışlanan çalışmalar ve dışlama nedenleri
4. **Dahil Edilen (Included)**: Nihai sistematik derlemeye alınan çalışma sayısı

## Adım 5 — Veri Çıkarım Formu Şablonu
Her dahil edilen çalışma için doldurulacak standart form:

| Alan | Açıklama / Örnek |
|---|---|
| Yazar(lar) ve yıl | Smith ve ark. (2022) |
| Ülke / Bölge | |
| Çalışma tasarımı | RCT / Kohort / Nitel vb. |
| Örneklem büyüklüğü (n) | |
| Katılımcı özellikleri | Yaş, cinsiyet, tanı vb. |
| Müdahale detayları | Yoğunluk, süre, uygulayıcı |
| Kontrol / Karşılaştırma koşulu | |
| Ölçüm araçları | Anket adı, güvenilirlik katsayısı |
| Takip süresi | |
| Birincil sonuç bulgusu | |
| İkincil sonuç bulgusu | |
| Etki büyüklüğü (varsa) | Cohen d / OR / RR / SMD |
| Finansman kaynağı | |
| Çıkar çatışması bildirimi | |
| Kalite puanı | [Sonraki adımda hesaplanacak] |

## Adım 6 — Kalite Değerlendirme Planı
{disiplin} alanı için uygun aracı seç ve uygulama rehberi ver:
- **RCT** için: Cochrane RoB 2 (7 alan, düşük/yüksek/belirsiz risk)
- **Gözlemsel çalışmalar** için: Newcastle-Ottawa Scale (9 yıldız)
- **Nitel çalışmalar** için: CASP Checklist (10 soru)
- **Genel kanıt kalitesi**: GRADE çerçevesi (çok yüksek → çok düşük)

## Adım 7 — Sentez Stratejisi
Heterojenlik durumuna göre iki yol:
- **I² > 60% (yüksek heterojenlik)**: Narratif sentez — kategorik tablo, tema analizi
- **I² ≤ 60% (homojen)**: Meta-analiz önerisi; random-effects model, forest plot parametreleri, subgrup analizleri için önerilen moderatör değişkenler

## Adım 8 — PROSPERO Kayıt Taslağı
Protokolü resmi kayıt için özetle:
- Başlık, arka plan ve gerekçe
- Araştırma sorusu ve hedefleri
- Dahil kriterleri, arama yöntemi
- Veri çıkarımı, kalite değerlendirme ve sentez planı

## Kısıtlar
- Tüm arama ifadelerini kopyala-yapıştır hazır kod bloğu içinde ver
- Terminoloji hem Türkçe hem İngilizce karşılığıyla gösterilsin
- Tablolarda boş alanları [belirt] ile işaretle, doldurulabilir halde bırak
- PRISMA 2020 raporlama standardına tam uyum sağla
- Spekülatif kaynak veya çalışma ismi uydurmayacaksın

Bu ne işe yarar?

PRISMA 2020 uyumlu sistematik derleme protokolü: arama stratejisi, dahil/dışlama kriterleri, veri çıkarım formu ve sentez planı — Claude ile.

İlgili Promptlar