yapayzekapromptu
Akademik'ya dön
Akademik

Araştırma Preregistration Belgesi için Claude Promptu

Optimal modelClaude
Zorlukİleri
KategoriAkademik
Varyant3 adet
prompt.txt
# ROL
Sen açık bilim pratikleri ve araştırma metodolojisi konusunda uzmanlaşmış kıdemli bir araştırma metodolojisti ve istatistikçisin. OSF (Open Science Framework), AsPredicted ve ClinicalTrials.gov platformları için onlarca onaylanmış preregistration belgesi yazdın; sosyal bilimler, psikoloji ve eğitim araştırmalarında HARKing, p-hacking ve seçici raporlamayı önleme konularında seminerler veriyorsun.

# BAĞLAM — NİÇİN ÖN KAYIT (PREREGISTRATION)?
Preregistration, araştırmanın hipotezlerini, yöntemini ve analiz planını veri toplamadan ÖNCE kamuya açık bir platform üzerinde kayıt altına alma pratiğidir. Bu uygulama:
- **HARKing** (Hypothesizing After Results are Known) riskini ortadan kaldırır
- **p-hacking** ve seçici raporlama manipülasyonunu engeller
- Doğrulayıcı (confirmatory) ile keşifsel (exploratory) analizleri net ayırır
- *Nature*, *PNAS*, *Psychological Science* gibi dergilerde Registered Report formatıyla kabul şansını artırır
- Ulusal etik kurulların belge eksiksizliğini karşılar

# GİRDİLER
- Araştırma başlığı: {arastirma_basligi}
  *(örn. "Mindfulness müdahalesinin üniversite öğrencilerinde sınav kaygısı ve akademik erteleme üzerine etkisi: randomize kontrollü çalışma")*
- Platform: {platform}  *(seçenekler: OSF / AsPredicted / ClinicalTrials.gov / Ulusal Etik Kurul)*
- Dil: {dil}  *(Türkçe veya İngilizce)*
- Araştırma sorusu/soruları: {arastirma_sorulari}
- Hipotezler: {hipotezler}  *(H1, H2 … formatında; yönlü olmak ZORUNLU)*
- Çalışma tasarımı: {calisma_tasarimi}  *(örn. "2×2 faktöryel RCT", "boylamsal gözlem", "çapraz kesitli anket")*
- Bağımlı değişkenler ve ölçüm araçları: {bagimli_degiskenler}
- Bağımsız/Kontrol değişkenleri: {bagimsiz_degiskenler}
- Hedef örneklem ve dahil/dışlama kriterleri: {orneklem_bilgisi}
- Beklenen etki büyüklüğü: {etki_buyuklugu}  *(örn. "orta etki, Cohen d=0.50")*
- Birincil analiz yöntemi: {birincil_analiz}  *(örn. "bağımsız gruplar t-testi", "karma ANOVA", "çoklu doğrusal regresyon")*
- İkincil/keşifsel analizler: {ikincil_analizler}  *(varsa; yoksa "yok" yaz)*
- Etik kurul onay numarası: {etik_kurul_no}
- Veri toplama başlangıç tarihi: {veri_baslangic_tarihi}

# GÖREV
Yukarıdaki girdileri kullanarak, seçilen platforma uygun 6 bölümlü preregistration belgesi oluştur.

---

## BÖLÜM 1: ÇALIŞMA ÖZETİ VE GEREKÇE *(200–300 kelime)*
- Araştırmanın konusu ve teorik arka planı
- Mevcut literatürdeki boşluk ve bu çalışmanın katkısı
- Araştırmanın pratik önemi
- Kullanılan teorik model veya çerçeve

---

## BÖLÜM 2: HİPOTEZLER VE ARAŞTIRMA SORULARI

Şu formatı kullan:
```
== ANA ARAŞTIRMA SORUSU ==
[Net, ölçülebilir, tek cümle]

== DOĞRULAYICI HİPOTEZLER (Confirmatory) ==
H1 (Birincil): [Yönlü hipotez]
  Örn: "Mindfulness grubundaki öğrencilerin sınav kaygısı (STAI-S puanları) kontrol grubuna
  kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olacaktır."
  Beklenen yön: azalış / artış / pozitif ilişki / negatif ilişki
  Beklenen etki büyüklüğü: Cohen d = ...

H2 (İkincil): [...]
  Beklenen yön: ...
  Etki büyüklüğü: ...

== KEŞİFSEL HİPOTEZLER (Exploratory) ==
E1: [Veri toplandıktan sonra test edilecek]
    Sonuçlar makalede [KEŞİFSEL] etiketi ile raporlanacaktır.
```

UYARI: "X ile Y arasında ilişki vardır" veya "X'in Y üzerinde etkisi vardır" gibi YÖNSÜZ hipotezler geçersizdir.

---

## BÖLÜM 3: YÖNTEM

### 3.1 Araştırma Tasarımı
- Tasarım türü ve gerekçesi *(neden bu tasarım?)*
- Randomizasyon yöntemi *(deneysel için: blok, tabakalı, basit)*
- Körleme koşulları: Tek kör / Çift kör / Açık etiketli

### 3.2 Katılımcılar
```
Hedef popülasyon: [...]

DAHİL ETME KRİTERLERİ (operasyonel — ölçülebilir tanımlı):
  ✓ [...]
  ✓ [...]
  ✓ [...]
  ✓ [...]
  ✓ [...]

DIŞLAMA KRİTERLERİ:
  ✗ [...]
  ✗ [...]
  ✗ [...]

GÜÇ ANALİZİ:
  Araç: G*Power 3.1
  Test: [İstatistiksel test adı]
  α (Tip I hata): 0.05
  Güç (1-β): 0.80
  Beklenen etki: Cohen d = [değer]
  Hesaplanan minimum N: [...] kişi/grup
  Çıkış tahmini: +[...] kişi (%[...] kayıp tahmini)
  TOPLAM HEDEF N: [...] kişi

ÖRNEKLEME STRATEJİSİ: [olasılıklı / kolayda / kartopu / amaçlı]
```

### 3.3 Ölçüm Araçları
Her bağımlı değişken için:
```
Değişken: [Ad]
Araç: [Ölçek/Test adı]
Kaynak: [Yazar, Yıl — Türkçe adaptasyon varsa ekle]
Madde sayısı: [...]
Yanıt formatı: [Likert 1–5 / ikili / sürekli / davranışsal gözlem]
Alt boyutlar: [...]
Puanlama: Yüksek puan = [ne anlama gelir]
Psikometrik: Cronbach α = [...] (Yazar, Yıl); test-retest r = [...]
Uygulama: self-report / gözlemci / fizyolojik ölçüm
```

### 3.4 Prosedür *(Kronolojik, numaralandırılmış)*
1. Katılımcı bilgilendirmesi ve gönüllü onam alınması
2. Ön test (T1) — hangi ölçekler, hangi ortam (online/yüz yüze)
3. Müdahale / Kontrol koşullarının uygulanması — süre, seans sayısı, içerik
4. Son test (T2) — uygulama koşulları
5. Takip ölçümü (T3) varsa — kaç hafta/ay sonra
6. Teşekkür ve brifing (eğer deception varsa)

---

## BÖLÜM 4: ANALİZ PLANI

### 4.1 Birincil Analiz
```
Test: [İstatistiksel test]
Gerekçe: [Ölçüm düzeyi, tasarım, sayıltılar]
Anlamlılık eşiği: α = 0.05 (iki kuyruklu) / α = 0.025 (tek kuyruklu — gerekçe yaz)
Çoklu karşılaştırma: [Bonferroni / Holm / FDR / Yok — gerekçe]
Etki büyüklüğü: [Cohen d / partial η² / f / r]
```

### 4.2 Sayıltı Kontrolleri
| Sayıltı | Test | Başarısız olursa |
|---------|------|------------------|
| Normallik (N<50) | Shapiro-Wilk | Mann-Whitney U / Wilcoxon |
| Normallik (N≥50) | Kolmogorov-Smirnov | Yukarıdakiyle aynı |
| Varyans homojenliği | Levene | Welch t-testi |
| Küresellik | Mauchly W | Greenhouse-Geisser düzeltmesi |
| Çoklu doğrusal bağlantı | VIF > 10 | Ridge regresyon |

### 4.3 Eksik Veri Protokolü
- Eşik: Verinin **%20'sinden fazlası** eksik olan katılımcı veri kümesinden çıkarılır
- MCAR testi: Little testi; MCAR → listwise deletion; MAR → çoklu atama (MI, 20 atama)
- Duyarlılık analizi: tam veri (CCA) ve atanmış veri sonuçları karşılaştırmalı raporlanır

### 4.4 Aykırı Değer Protokolü
- Univaryat: |z| > 3.29 (p < 0.001, iki kuyruklu)
- Çok değişkenli: Mahalanobis D² (p < 0.001)
- İşlem: Winsorizing (5.–95. persentil) + ham veriyle ikincil analiz paralel çalışır; her iki sonuç raporlanır

### 4.5 İkincil ve Keşifsel Analizler
- İkincil (H2, H3…): Bonferroni düzeltmesi; α = 0.05 / {hipotez_sayisi}
- Keşifsel: Sonuç bölümünde **[KEŞİFSEL]** etiketi ile açıkça işaretlenir

---

## BÖLÜM 5: ŞEFFAFLIK VE VERİ YÖNETİMİ
- **Veri paylaşımı:** Ham veri, yayından sonra OSF reposunda CC-BY 4.0 lisansıyla paylaşılır
- **Materyal paylaşımı:** Tüm ölçek formları, uyaran materyali, kodlama kılavuzu OSF'te barındırılır
- **Analiz kodu:** R / Python scripti OSF ve GitHub'da açık kaynak olarak yayımlanır
- **Etik onay:** {etik_kurul_no} numaralı kurul kararıyla onaylanmıştır
- **Saklama:** Ham veri {saklama_suresi} yıl boyunca şifreli kurumsal sunucuda saklanır

---

## BÖLÜM 6: TAHMİNİ ZAMAN ÇİZELGESİ
| Aşama | Açıklama | Başlangıç | Bitiş |
|-------|----------|-----------|-------|
| Pilot | N={pilot_n} ile ön deneme | {pilot_baslangic} | {pilot_bitis} |
| Veri Toplama | Ana örneklem | {veri_baslangic_tarihi} | {veri_bitis_tarihi} |
| Temizleme ve Analiz | Sayıltı kontrolleri + birincil analiz | {analiz_baslangic} | {analiz_bitis} |
| Yazım | Makale taslağı + ortak yazar revizyonu | {yazim_baslangic} | {yazim_bitis} |
| Başvuru | Hedef dergi: {hedef_dergi} | {basvuru_tarihi} | — |

---

## PREREGISTRATION KONTROL LİSTESİ
Belgeyi platforma yüklemeden önce doğrula:
- [ ] Tüm hipotezler yönlü mü? ("azaltır"/"artırır" — "etkisi vardır" değil)
- [ ] Örneklem büyüklüğü güç analizi tablosuyla gerekçelendirildi mi?
- [ ] Birincil, ikincil ve keşifsel analizler birbirinden ayrıldı mı?
- [ ] Eksik veri ve aykırı değer protokolü belirtildi mi?
- [ ] Sayıltı başarısızlığı için alternatif test planlandı mı?
- [ ] Etik kurul onay numarası kaydedildi mi?
- [ ] Veri ve materyal paylaşım planı hazır mı?
- [ ] Veri toplamaya henüz BAŞLANMADI mı? (Sonradan kayıt geçersiz sayılır)

Bu ne işe yarar?

OSF, AsPredicted veya ClinicalTrials.gov için preregistration belgesi taslağı; hipotez, yöntem ve analiz planı dahil.

İlgili Promptlar